Janneke, 27 februari 2009
Malawi , Zomba

Dankdankdank voor steun

Lieve allemaal – ten eerste ENORM bedankt voor de reacties op mijn vorige blog, jezus wat doet het me goed van jullie te horen. Te beseffen dat ik nog besta, dat er nog een gewone wereld is. Het klinkt waarschijnlijk erg overdreven, maar ik was echt een beetje aan het doordraaien. Zelfs bang in een psychose terecht te komen – is iemand die ik ken overkomen, heeft daar een jaar lang last van gehad, weliswaar door Lariam, maar ik vond de effecten van malarone lijken op die ik van Lariam ondervond. En wanneer je mentaal een beetje instabiel wordt, is het weinig bevordelijk om een omgeving te zijn die zo weinig houvast geeft als een kluster hutjes in diep Afrika, afgesloten van zelfs maar sms contact met je eigen wereld. Alles is in feite vreemd en bevreemdend, verloor voor mijn gevoel contact met de realiteit. Nachtmerries en dagelijkse realiteit gingen door elkaar lopen, heel veel verwarrende onrust in mijn hoofd waardoor ik niet in slaap kon komen. Ik stuurde smsjes naar vrienden en familie, maar er kwamen geen antwoorden. Zo'n kruistocht-in-spijkerbroek idee: je eigen bekende wereld bestaat niet meer, hier moet je het nu mee doen, AAAAAAH. Ik weet heus wel dat het een beetje paranoide is om te vrezen voor een psychose – maar dacht dan vervolgens, zie je, paranoia is een teken van psychotisch worden, enz enz. Ofwel, echt beetje aan het doordraaien. Zelfs denken aan de bevrijding van het vliegtuig straks, het weerzien op Schiphol enz maakte me de laatste dagen niet meer blij, eerder aan het janken van vermoeidheid over dit eindeloze eindeloze wachten, uitzitten, verlangen. Als ik straks in Juni voor echie terug kom naar NL ben ik bijna 4 jaar in Malawi geweest, waarvan het grootste deel als uitzitten van mijn tijd heeft gevoeld, uitziend naar dat eigen nestje en leven in Amsterdam. Hou vol, misschien wordt het allemaal nog beter, opgeven is geen optie. Ook nu wil ik echt niet eerder terug, ben gekomen om de maisoogst mee te maken, zou als falen voelen als ik dat nu niet doe, waardoor er een smet zou komen op mijn terug zijn straks in NL. Ik ben er nu echt bijna, als ik het nu niet goed afmaak, is al dat uitzitten voor niks geweest. Nu wil ik die voldoening daadwerkelijk voelen ook, dat ik het volbracht heb, dat I did it, I made it... Maar goed, het vergt wel nogal wat, deze droom. Denk niet dat ik ooit nog naar Afrika hoef. Ben blij dat – in ieder geval voor een tijd – mijn zucht naar avontuur gestild is, bevredigd is, overbevredigd. Sorry voor al deze aanstelleritus. Zoals ik al zei, heb enorm behoefte aan contact. Vandaar dat ik nu mijn hart uitstort op deze wellicht wat ongepaste publieke plek...

Ben nog steeds in de stad. Mijn vorige blog had ik uit voorpret al eerder geschreven in het dorp, op mijn laptopje op zonne-energie toen ik eenmaal het plan had opgevat om de tocht naar De Stad te gaan ondernemen. Met als excuus dat het middelbare school diploma van mijn onderzoeksassistente Gertrude is gestolen en echt vervangen moest worden. Want dat is een kostbaar goed. Zij heeft dat diploma met bewonderingswaardig veel vastberadenheid weten te behalen (= elke dag voor en na school emmers water sjouwen naar plekken waar huizen werden gebouwd om het schoolgeld te betalen & verre blijven van jongens om maar te zorgen dat ze niet zwanger zou worden). Wat dus betekende eerst naar het stadje dat op 2 uur fietsen van ons dorp ligt voor een politie-aangifte-rapport, dan door naar de school in de hoofdstad waar zij haar examen heeft gedaan, dan naar Zomba, een andere stad 6 uur verderop waar zich het nationale examen- en diploma buro zich bevindt. Vanochtend is onze missie geslaagd, binnen 3 weken zal haar nieuwe diploma naar het ICRISAT kantoor worden gestuurd. Anyway, nadat ik die vorige blog dus al vantevoren had geschreven, ging het alleen maar slechter met me, zoals ik in een PS toevoegde. Maar mijn tweede-agenda-missie van de tocht naar de stad voelt ook geslaagd. Ben weer wat rustiger, voel me weer met mijn benen op de grond. Wat onder andere goed hielp (naast jullie reacties, telefonisch contact met papa&mama en Feye, goed eten, uberhaupt gewoon even weg uit die omgeving) was om in een spiegel te kunnen kijken, dat bracht me ook gelijk wat meer terug naar mezelf, gek he...

Nu rust... Terwijl Gertrude in de kamer naast mij geniet van Nigeriaanse soaps op televisie, zit ik lekker achter mijn laptopje. Zonder haast zoals normaal omdat ik maar beperkt stroom per dag heb (volle dag zon betekent 2 uur laptop batterij), nu een stopcontact! Ik moest G uitleggen hoe een tv werkt, en ze wilde ook graag weten hoe ze met mes en vork moet eten. Grappig, ik leer meestal van haar over haar leefstijl, nu dus even andersom. Ze wilde vanochtend graag een foto van hoe ze met vork en mes haar ontbijt at in het (relatief) luxe ontbijtzaaltje van het hotel, "to remember..."

Voor geinteresseerden ook maar wat inhoudelijkers over mijn onderzoek: Laatst naar begrafenis van onze buurman geweest, die duidelijk aan AIDS is overleden. Het feit dat zowel mannen als vrouwen massaal vreemdgaan zonder condoom terwijl ze dondersgoed weten wat HIV/AIDS is en hoe je het kan voorkomen, komt overeen met andere keuzes die ik mensen hier zie maken: Er heerst nu bv ook een cholera epidemie in het land, zoals elke jaar tegen het eind van het regenseizoen, waar mensen soms bij bosjes door sterven. Daarom kreeg iedereen laatst gratis een fles chloor uitgedeeld om het water dat ze uit de pomp halen te ontsmetten – maar men gebruikt dat niet omdat ze de smaak ervan vies vinden. Verder weet iedereen hoe ze op natuurlijke (= gratis) wijze compost moeten maken, en dat de maisoogst daar groter van wordt dan met chemische kunstmest. Toch maakt bijna niemand het, want dat vinden ze te veel werk. Mensen zijn trouwens helemaal niet zo bang voor AIDS: als het je overkomt dan overkomt het je, en dan kan je gewoon medicijnen krijgen waardoor je nog lang zult leven. Terwijl in ieder's nabije omgeving mensen zijn overleden aan AIDS. Maar ook aan malaria, cholera, onbekende ziektes, en hekserij – voegde een van mijn informanten er aan toe. Ofwel AIDS is slechts 1 van de vele gevaren die op de loer ligt. De enorme hausa om dit ene probleem heen is duidelijk van boven af opgelegd, speelt niet op grassroot level. Mensen zijn puur bezig met een dag-tot-dag overleven, en bv condoomgebruik, waar maar zo op gehamerd wordt door alle officiele instanties, is niet bevorderlijk het dagelijkse overleven van een vrouw, belemmert het juist.

Ik had verwacht iets meer complexiteit aan te treffen, maar vooralsnog wordt het er alleen maar rechtlijniger op. Mannen willen sex, vrouwen willen zeep. En zo af en toe een gedroogd visje ipv de eeuwige pompoenbladeren bij hun maisbrij. Ons buurmeisje (21 jaar, alleenstaande moeder van 2 jonge kinderen van verschillende vaders) vertelde dat het moeilijk is om een man sex te weigeren “als hij het geld dat je daarna ontvangt klaarlegt, dat wil je niet verliezen...” Het rare is – ok, toch een beetje complexiteit – dat vrouwen hier meestal de landeigenaren zijn. Maar de aarde is weinig vruchtbaar en omdat alles met de hand moet, kunnen ze geen grote stukken land bewerken. Bijna niemand oogst genoeg mais voor het hele jaar. Liever verbouwen ze namelijk ook katoen, want katoen brengt cash geld op. Maar ja, wel eenmalig, en dat geld wordt dat meestal heel snel uitgegeven (en vaak niet aan mais dat dan erg goedkoop is, wat lange-termijn-technisch erg slim zou zijn, maar aan kleren, lekker eten, een radio en batterijen).

Het echte hongerseizoen is in ieder geval voorbij, we eten nu verse maiskolven. Maar nog niet de zware maisbrij waar het iedereen eigenlijk om draait, daar moet nog mais van de vorige oogst voor gekocht worden. De huidige mais moet nog een paar weken drogen. Ik verwachtte hier een heel plotselinge overgang mee te maken van honger naar overdaad. Maar dat blijkt naief. Met de aankomende maisoogst in het vizier nemen mensen nu al volop leningen die ze straks na hun oogst met veel mais zullen terug betalen. Op het moment kost een kilo gedroogde mais 80 Kwacha – en mensen lenen 1000 Kwacha die ze straks terug zullen betalen met 50 kilo mais, ofwel à 20 Kwacha per kilo... Ach, ze doen maar lekker: hun geld, hun leven, hun keuzes.

Tante Lies en Frank – bedankt voor het praktische meedenken! Ik heb in Lilongwe Coartem gekocht – de medicatie die op het moment het beste helpt tegen de ondertussen superresistente malaria-parasieten hier. Zodra ik de symptomen voel, zal ik dat gaan slikken zodat ik iig naar de stad kan komen (heb nu geen Feye die me tilt als ik geen kracht meer heb om zelfs maar te lopen, zoals vorige keer). Verder natuurlijk inderdaad veel Deet en een klamboe.

Lieve allemaal, nogmaals dankdankdank. Ook voor iedereen die een smsje gestuurd heeft dat niet is aangekomen. Please keep trying! Ik heb echt even geen idee hoe ik me straks voel als ik weer in het dorp zal zijn, ik zal waarschijnlijk heel blij zijn af en toe te horen hoe het jullie vergaat... Voor nu heel liefs & tot weerziens straks, bijna... X J

Met HalloBuitenland.nl kun je Janneke Verheijen en Feye van Olden in Malawi echt goedkoop bellen!